Fri. May 24th, 2024
Galma Abbaa Gadaa AdaamaaGalma Abbaa Gadaa Adaamaa

Marii Hayyoota Oromoo – W/ra Paartii Badhaadhinaan Qophaa’e

Click gochuun Google News irratti Nu hordofaa

Marii hayyootaa Caamsaa 13, 2014 magaalaa Adaamaatti geggeeffame carraa argadhee hirmaachuu kiyyatti gammadeera. Akka nama baratee tokkotti gaafan ilaalu mootummaa hayyoota balaaleffachaa fi ofirraa dhiibaa biyya tokko hoogganuu fi hawaasa waliin hariiroo fayyaalessa tahe qabaachuun waan yaadamu miti. Carraan yaada kennuuf ture piroobaabiliitiin isaa 9/1400 tahus yaadaa fi qeeqa mootummaan rakkoo biyya kanaa sirreessuuf fudhachuu qaba jedhee yaadu akka armaan gadiitti kan tarreeffamanii jiran ta’a.

Ijaarsa Biyyaa

Biyya cimaa, tokkummaa fi jaalala qabdu ijaaruun qaama barate kamiyyuu biratti ija gaariin malee ija gadheen kan ilaalamu miti. Biyya ijaaruun gahee mootummaa qofa osoo hin taane gahee qaamolee hawaasaa garaagaraa hamma paartilee mormituu biyyattii keessa socho’an hundaati.

Waa’ee Jijjiirama Dhufee

Jijjiirama biyya kanatti dhufee fi mootummaa amma hundaa’e kana gara aangootti fiduu keessatti qaamoleen hawaasaa hundumtuu gahee garaagaraa raawwataniiru. Akka hayyotaattis gama sochii siyaasaa irraa eeggamuun hayyootni Oromoo gahee gurguddaa bahachaa turaniiru.

Hayyoota Oromoo fi Paartii Badhaadhinaa

Yeroo ammaa kanatti hariiroon hayyoota Oromoo fi paartii badhaadhinaa gidduu jiru hariiroo qoollifannaa akka tahe geggeessitoota waltajjii irraa kaafamee ture. Inni kun dhugaa hin haalamne dha. Iddoo garaagaraatti namootni (hayyootni) bilisaan yaada kennan yeroo baay’ee barjaan (taappeellaan) itti dhoobamuun sababa jibba naannummaa yookaan amantaaf hidhamaa fi ari’atamaa turaniira. Kanaaf, namootni hirmaannaa siyaasaarraas tahee yaada kennuurraa sodaachuun callisuu filataniiru. Adeemsi nama hunda farrajuu kunimmoo

Tajaajila Hawaasummaa

Lammiin biyya kanaa tokko tajaajilli inni kaffaltii fi gaaga’ama malee caasaalee mootuummaa sadarkaan jiranirraa argachuu osoo qabuu, tajaajilli hawaasummaa gandarraa eegalee hanga sadarkaalee garaagaraatti kan geggeeffamu maallaqaan (cash), amantaanii fi lagummaan tahuun babal’achaa dhufeera.

Ol’aantummaa Seeraa

Nagaa biyya tokko keessatti buusuuf, akkasumas hawaasni mootummaa amanee akka tasgabbiin bulu gochuuf olaantummaan seeraa kan hin sharafamne jiraachuu qaba. Olaantummaan seeraa mootummaarrattis tahee qaamolee kamirrattiyyuu kan hojjetu taha. Namni akkuma balleessaa isaatti fuula seeraatti badii raawwateef kan itti gaafatamu taha. Iddoo adda addaatti garuu olaantummaa seeraa osoo hin taane gochaan burjaajessuu fi aangoo mootummaatti fayyadamuun gareen wal ijaaranii namoota miidhuu fi amantaan uummatni mootummaa irraa qabu akka hir’atu gochuutu jira. Namootni lagaa fi amantaan wal ijaaruun hooggansa harka isaaniirra jiru gargaaramuun bara ofiif mootummaa itti ta’antu jira.

Gochootni akkanaa kunimmoo uummatni guutummaatti abdii mootummaa irraa qabu akka buusu kan godhudha.

Hojii Qaamolee Haqaa

Biyya keenya keessatti yeroo ammaa haqni dhabamuu irraan kan ka’e lubbuun namaa guyyaa guyyaatti haaluma salphaa tahee fi nama ajjeesuun mirga tahe fakkaatuun qaamolee adda addaan raawwatamuu qaba. Osoo qaamoleen haqaa cimaan jiraatanii qaama kamiyyuu {mootummaas tahee kan biraa} namoota yakkoota biroo kana fakkaatan hojjetan seera fuulduratti dhiyeessuun murtoo gitu kennuufiin namoota biroofillee fakkeenya tahuun namni yakka wal fakkaataa akka hin hojjenneef gahee guddaa qaba ture.

Yeroo dararaan adda addaa iddoo garaagaraatti dhala namaa irratti raawwataman mootummaan qaama biraatti, qaamoleen biroos mootummaatti quba qabuun gidduutti hawaasni gaaga’ama hin barbaachifneef akka saaxilamu taasifameera. Walumaagalatti haqaa fi nageenya lammiilee eegsisuun karaa kamiiniyyuu yoo tahe mootummaarraa eeggama.

Nu hordofaa:

Telegram: https://t.me/ethiopianstoday

Facebook: https://www.facebook.com/ethiopianstoday

Twitter: https://twitter.com/ethiopianstoday

Instagram: https://www.instagram.com/ethiopianstoday1

Pinterest: https://www.pinterest.com/ethiopianstoday

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCIrX01_lArhwsjDrt6dl5-w

 

Leave a Reply