Fri. May 24th, 2024
Matakkal

Click gochuun Google News irratti Nu hordofaa

Benishaangul Gumuuz: ‘Waan tokko anarratti dalaguurra na ajjeesaa jedheen kadhe’ – Shamarree Matakkalitti butamte

Torban muraasa dura Naannoo Lixa Itoophiyaa Benishaangul Gumuuz Godina Matakkal, Aanaa Dibaaxee [Dibaaxii] keessatti namoonni lakkoofsaan 13-15 ta’an hidhattootaan butamanii turan. BBC

Kanneen butaman keessaa lamaan isaanii shamarran turan.

Namoota butamanii turan keessaa lama yoo ajjeefaman, kan hafan ‘du’a jalaa miliquu’ jiraattonni BBC’tti dubbataniiru. Yeroos sababa butamuu isaanii akka hin beekne maatiin himanii turan.

Akka kanneen lubbuun hafan jedhanitti, kanneen kana raawwatan hidhattoota Amaaraa ‘Faannoo’ jedhaman kan kana dura isaan beekna jedhaniifi isaan biraa buqqa’anii hidhatanii deebi’anidha.

Qaami hidhate kun caasaa itti waamamu arguu waan dhibeef yaada gamas jiru oduu kana keessa dabaluun hin danda’amne.

Aanaan Dibaaxee aanaa irra deddeebiin lammiileen lakkoofsa hedduun itti ajjeefamaniifi haleellaan garagaraa itti dhaqqabudha.

Aangawoonni aanichaa taatee kana mirkaneessaniiru. Haa ta’u malee, fuula duraaf yaaddoo hawaasi ibsurratti yaada kennuurraa of qusataniiru.

Kanneen butamanii deebi’uu himan lama BBC’n dubbise miseensa hidhattoota Waraana Bilisummaa Oromoo [motummaan Itoophiyaa ABO – Shanee jedhee waamuti] jedhanii akka isaan butan himan.

Hidhattoonni ABO-Shanee jedhaman kun immoo kana dura dhalattoota Amaaraarratti haleellaa raawwachuun himatamu.

Sababa kanaaf hawaasi hidhannoo jabeeffatee akkasumas kan Laga Abbayyaarra as ce’an qabatee qaamolee ‘Shanee’ jedhuufi deeggartoota isaaniirratti haleellaa baneera jedhu.

Kanaanis, keessumaa Godina Wallagga Bahaafi Horro Guduruu Wallaggaa badiin guddaa gahuu jiraattonni godinaalee kanneenii BBC’tti himaniiru.

Namoonni kun guyyaa Kamisaa ALI Bitootessa 08, 2014 [17/03/2022] ganama gara sa’aatii tokko konkolaataa fe’isaan osoo gara magaalaa Barbar adeemaa jiranii bakka Bacaatii jedhamuutti butaman.

Kanneen butaman keessaa hidhattoonni ofumaa kan gadhiisan jiru. Gar tokko gaafa Jimaataa yoo baqatan, kan hafan gaafa Sambataa miliqanii bahuu himu.

Kanneen lubbuun hafuu dubbatan waan keessa darban maal himu? Yaada isaanii akka armaan gadiitti dhiheessineerra.

Maqaan koo Tarreessaa Jooteedha [nageenyaaf maqaan jijjiirame]. Godina Matakkal Aanaa Dibaaxii keessan jiraadha.

Gaafas Kamisaa ganama sa’aatii 1 irratti osoo konkolaataa boqqolloo baatu yaabnee gara magaalaa Barbar deemnuu ganda Bacaatii jedhamutti nu butan.

Achiitii konkolaataarra nu buusanii, harka keenya duubatti hidhanii nu reebaa deemsa nu jalqabsiisan. Kophee nurraa baasanii miila qullaa qoraattii keessa deemaa turre.

Bakka nu geessan hin beeknu ture. Warri konkolaataarraa nu buusan hidhataa ‘Faanoo’ [hidhattoota Amaaraati]. Isaan keessas milishoonni ganda Bacaatii nuti beeknu keessa jiru.

Isin shaneedha, Shanee duukaa turtanii, isaan qallabdu jedhanii nu qaban. Kana duras namoota butanii beeku.

Hidhattoonni Waraana Bilisummaa Oromoo [seerri Itoophiyaa ABO – Shanee jedhuun] ganda keenya keessa socho’u. Isinii kan isaaniin galche jedhanii kan nurratti xiyyeeffatan. Nu gadhiisanii miti nutillee baqannee baane.

Nu rashanuuf baqaa tokkotti nu naqanii dhukaasa jalqaban jennaan ijoolleen baqatte. Ijoolleen lama nu keessaa ajjeefaman. Nuti qawwee hin baannu.

Warri du’an tokko Obbo Taarraqeee Fufaa jedhamu, tokkommoo Koolte Fayyisaa jedhama konkolaachisaadha. Obbo Taarraqeen ijoollee afur qabu. Reeffi tokko achumatti awwaalame.

Warra nu butan keessaa namni nuti beeknullee keessa jiru. Naannoo keenya turan. Buqqa’anii gara Chaagni deemanii turanii amma hidhatanii kan nama butuu jalqaban.

Erga jalaa baanee booda buufata poolisii deemnee waan nurra gahe poolisiitti himneerra. Maqaa milishaa mootummaa nu gaafatan, kan beeknu itti himneera.

‘Mana barumsaa deemaan ture’ – Shamarree

Ani Leensaa Toluu [maqaan nageenyaaf jecha kan jijjiirame]dha. Konkolaataa fe’isaarraa nu buusanii, kophee keenya baasanii qabeenya nuti qabnu hunda nurraa funaannatan.

Eegasii harka keenya hidhanii nu deemsisuu eegalani. Galgalas guyyaas inuma deemna. Lagichas hin beeknu. Kana duras ijoollee dubartii sadiifi dhiira tokko butanii giddiitti jalaa bahan.

Warri kana godhan warra ‘Faannoodha’. Warra kana nurratti raawwate keessaa kaniin beeku jiru. Warra nu biraa kana dura buqqa’anii ganda biraa jiraachuu eegalee hidhatee deebi’e dhufe keessa jiru.

Ganda keenya hidhattoonni Waraana Bilisummaa Oromoo ni socho’u. Isin isaan wajjiin waliigaltee qabdu isa jedhuf nu butuu nutti himan.

Oromoo hundumtuu Shaneedha jedhanii jennaan nuyi shanee miti jedheen.

Waan baay’ee narratti hojjechuu barbaadan. Ani lubbuu kooyyu yoo ta’e balleessaa waan tokko narratti hin hojjetinii. Isaanumti immoo isumarratti waliigaluu dadhaban.

Isaan baay’eedha dubartiin lama duwwaadha. Lamaan [dubartootaa] keenyayyuu nagumaan baane.

Ani guyyaa sadaffaatti gaafa qidaamee [Sambata xiqqaa] dhukaasni wayii baname galgala bahe.

Gaafas dhukaasi gara sa’aatii torbaa eegale. Eegasii osooma jaanja’u jaanja’u gara sa’aatii 12:00 namatti bahe.

Barnoota kutaa 12ffaa xumuree barnoota dhuunfaa dabalataa barachuuf gara Finfinnee adeemaan ture kaniin butame. Uffatakoo filatanii shaanxaakoo walin fudhatan. Waraqaankoo [ragaa barnootaa] naaf deebisaniiru.

Eegaasii poolisii bira deemnee akkaataa isaan itti nu qabani nu gaafatanii itti himne. Amma baga lubbuun keenya nuuf hafe. Fuula duraafuu yaaddoo qabna. Nu jalaa hin baatan jedhanii nu doorsisaniiru.

Presentational grey line

Matakkal – Bakkee ajjeechaan hammaate

Matakkal keessa hidhi guddichi Itoophiyaa kan laga Abbayyaarratti ijaarame bakka keessatti argamudha. Sababa kanaaf eegumsi cimaan ni jira.

Haata’u malee, waggaa tokko ol dura eegalee haleellaa saba bu’eereeffate Godina Matakkal keessa raawwatuun lammiileen dhibbaan lakkaa’aman ajjeefamaa turaniiru.

Eegasii qondaaltonni godinichaa garee humnoota nageenyaan yookiin Komaand Postiin akka bulu taasisaniiru.

Taatullee darbee darbee ajjeechaan raawwachuu hin dhaabbanne. Haleellaa raawwatuuf hidhattoonni Gumuuz, humnoota motummaan ‘ABO – Shanee’ fi hidhattooti Amaaraa ni himatamu.

Isaan alatti humnoonni mootummaallee baatii Bitootessaa keessa haleellaa irratti raawwateen miseensonni isaanii 20 erga ajjeefaman booda namoota irratti ‘ajjeechaa gara jabeenyaa‘ raawwachuun himatamaniru.

Naannoo Benishaangul keessa Godina Matakkaliin alatti Godina Kaamashiittis sochiin hidhattootaa ni mul’ata. Qondaalonni godinichaa dhihoo Oromiyaa keessa butamaniin maatiin yaaddoo ibsaniiru.

Bulchiinsi Mootummaa Naannoo Oromiyaa qaamolee ‘ABO – Shanee’ jedhuufi garee Faannoo ‘fincaaleyyii Amaaraa’ jedhuurratti duula waraanaa banuu dhihoo ibsuun ni yaadatama.

Nu hordofaa:

Telegram: https://t.me/ethiopianstoday

Facebook: https://www.facebook.com/ethiopianstoday

Twitter: https://twitter.com/ethiopianstoday

Instagram: https://www.instagram.com/ethiopianstoday1

Pinterest: https://www.pinterest.com/ethiopianstoday

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCIrX01_lArhwsjDrt6dl5-w

 

Leave a Reply